Mart Ayı Kolon Kanseri Farkındalık Ayı
17 Ağustos 2021

1.png

                   
 KALIN BAĞIRSAK KANSERİ (KOLOREKTAL KANSER)

      Kolorektal kanser; dünyada ve ülkemizde kadınlar ve erkeklerde en sık görülen kanser türleri arasında yer almaktadır. Ülkemiz istatistiki verilerine göre en sık görülen üçüncü kanser türüdür ve erken evrede teşhis edilmesiyle kolon kanseri tedavisinde başarılı sonuçlar almak mümkündür.

Kolorektal Kanser Nedir: Bağırsağın ince bağırsaktan anüse kadar olan bölümünü kalın barsak yani kolon ve rektum olarak ifade edilir.  Bu bölgede gelişen kanserlere Kolorektal (Kalınbağırsak) kanser adı verilir.

Risk faktörleri: Aşırı kilolu veya obez olmak, fiziksel olarak aktif olmamak, fazla miktarda işlenmiş gıda(sosis, salam benzeri) veya kırmızı et tüketimi, sigara dahil tütün ürünleri kullanımı ve aşırı alkol tüketimi kolorektal kanser için değiştirilebilir risk faktörleri iken,

İleri yaş, ailede kalın bağırsak polipleri veya kalın bağırsak kanseri öyküsü olması, kişide inflamatuvar bağırsak hastalığı(Ülseratif kolit veya Crohn hastalığı) bulunması ve Tip 2 diyabet hastası olması değiştirilemez risk faktörleri arasında yer almaktadır.

Belirtiler: Kolorektal kanser; bağırsak alışkanlıklarında ishal-kabızlık gibi değişiklik ve bu değişikliklerin birkaç günden uzun sürmesi, bağırsakta tam boşalmama hissi, dışkıda kan (parlak ya da koyu kırmızı), veya dışkı renginde koyulaşma, karında şişkinlik, kramp tarzında ağrı veya gaz şikayeti, bilinen bir neden olmaksızın kilo kaybı gibi belirtilerle kendini göstermektedir.

Tanı: Diğer kanserlerde olduğu gibi kolon kanserleri de iyice büyüyene kadar belirti vermezler. Bu nedenle amaç, daha kanser belirti vermezken tümörü ortaya koymak olmalıdır. Dışkıda gizli kan saptanıp, kolonoskopi yapılan kişilerde henüz kanserleşmemiş polip halindeki tümörler tespit edilerek kanser gelişmesi önlenebildiği gibi kanser gelişmiş olan olgularda da erken teşhis ile yaşam süresi ve kalitesi artmaktadır.

Taramalar: 50-70 yaş arasında kadın ve erkek nüfusa Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), Toplum Sağlığı Merkezleri (TSM), Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM) ve Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM) gaitada gizli kan kiti yardımıyla hızlı, pratik ve güvenilir bir şekilde 2 yılda bir ücretsiz olarak yapılmaktadır. 50-70 yaş arasında her 10 yılda bir de kolonoskopi ile tarama önerilmektedir.

Korunma: Kalın bağırsak kanserini önlemek için atılması gereken en önemli adımlardan biri tarama olmakla birlikte aşağıdaki sağlıklı yaşam davranışlarını uygulamak da sadece kalın bağırsak kanserinden korunmada değil birçok kanserden korunmada da önemlidir:

Sağlıklı kiloda kalmak ve bunu sürdürmek, taze meyve ve sebze ağırlıklı beslenmek posa içeriği yüksek besinlerin tüketimi artırmak, posa içeriği en yüksek besinler sırasıyla; kuru baklagiller, tahıllar, sebze-meyvelerdir. Günde 30-60 dakika orta düzeyde fiziksel aktivite yapmak (tempolu yürüyüş, bisiklete binme gibi),sigara ve alkol kullanmamak.